https://thuviensach.vn

CÔ KIẾN TRINH SÁT
Tác giả: Vũ Kim Dũng
Bìa và minh họa: Linh Phong
Nhà xuất bản Kim Đồng
Hà nội - 1972
++++++++++
ebook©vctvegroup
Nguồn ảnh: Thương mái trường xưa
Đánh máy và ebook: Bọ Cạp

https://thuviensach.vn

MỘT GIA ĐÌNH LỚN
  Họ hàng nhà Kiến chúng tôi đông lắm. Nào Kiến Vàng, kiến Đỏ, kiến
Gió, kiến Đen, kiến Bọ Giọt....kể có tới hai mươi nghìn loài kiến khác
nhau. Họ làm ăn sinh sống ở khắp nơi trên trái đất, từ châu Âu tuyết trắng
đến châu Á bao la, từ châu Phi nắng cháy đến châu Mỹ xa xôi, từ núi rừng
âm u đến thảo nguyên bát ngát. Từ cánh đồng phì nhiêu đến miền biển sóng
quanh năm
Trải qua những biến động lớn lao bao thế kỷ, hàng ngàn hàng vạn loài
sinh vật đã từng xuất hiện trên hành tinh tươi đẹp của chúng ta, tuy thân
hình bé nhỏ và yếu ớt so với nhiều động vật khác, vẫn tồn tại và ngày càng
phát triển mạnh mẽ.
Có bạn hỏi: “Sức sống mãnh liệt của họ nhà Kiến bắt nguồn từ đâu?”.
Trả lời được câu hỏi này đâu phải chuyện dễ dàng. Nhưng có điều chắc
chắn là nếu như loài Kiến chúng tôi không biết đoàn kết thành một tập thể
rộng lớn, vững chắc, có tổ chức và kỷ luật chặt chẽ thì không thể nào được
như ngày hôm nay.
Tôi sinh ra và lớn lên trong một gia đình kiến Đỏ, bé và đông đúc thuộc
giống Phooc-mi-ca. Bố tôi mất, tôi ở với mẹ từ tấm bé đến giờ. Sống trong
một gia đình có gần mười lắm nghìn miệng ăn, tuy không sung túc lắm,
nhưng ai cũng được no đủ quanh năm. Tất cả chị em chúng tôi quây quần
quanh mẹ già, dưới một mái nhà ấm cúng yên vui. Tòa nhà cao ba mươi
tầng, đứng sừng sững như một trái núi nhô lên trên rừng cỏ rậm. Mái tròn
lợp gianh. Xung quanh là tường đất. Trong nhà có hàng nghìn căn phòng
rộng hẹp khác nhau. Cửa sổ cũng trổ đủ loại: Hình tròn, hình bầu dục, hình
quả trám, hình bán nguyệt... Đường đi lối lại qua các phòng và giữa các
tầng rất quanh co, ngoắt ngoéo. Những ai không quen rất dễ bị lạc. Trước
https://thuviensach.vn

cửa nhà có cái sân đất phẳng lì, có hàng rào cỏ gà gân tím viền quanh. Giữa
sân mọc lên một cây vông vang hoa vàng rực rỡ. Hai cây ké hoa đào đứng
sát bên nhau ở góc bên phải. Đằng sau nhà là rừng cỏ gianh lá sắc như dao,
xen lẫn cỏ sả ngát hương và cỏ lông công có ngù hoa trắng như bông

https://thuviensach.vn

Cùng lứa với tôi có tám nghìn chi em cả thảy. Tôi là con gái giữa.Do mẹ
tôi đẻ rất mau, nên bà chị cả đến cô em út cách nhau có năm tuổi. (Xin bạn
nhớ cho rằng tuổi của bọn côn trùng chúng tôi tính theo ngày, mỗi ngày lên
một tuổi)
Căn cứ vào khả năng của bản thân và yêu cầu chung của gia đình, mẹ tôi
thường phân “ngành nghề” cho từng đứa con của mình ngay từ khi mới đặt
trứng. Tùy theo “ nghề nghiệp” đã được chọn rứt khoát trong tương lai, chị
em chúng tôi sẽ sống ở những nơi khác nhau trong tòa nhà và hưởng “chế
độ” chăm sóc, dạy dỗ riêng.
May mắn nhất là một trăm hai mươi cậu em và năm chục cô em gái của
tôi sau này sẽ trở thành loại kiến cánh tha hồ bay lượn trên bầu trời. Chúng
sẽ được ở trong những căn phòng đẹp đẽ, sạch sẽ, gần kề với phòng mẹ tôi.
Mỗi đứa thường xuyên có hai mươi lăm chị “ giữ trẻ” trông nom và cung
cấp thức ăn liên tục suốt ngày, nên chúng lớn như thổi.
Dãy phòng cao ráo, rộng rãi tầng trên là nơi dành riêng cho những chị
tương lai sẽ trở thành loại kiến to đầu khổng lồ, có sức khỏe phi thường. Họ
được bồi dưỡng đặc biệt để bổ xung cho lực lượng xung kích rất đáng tin
cậy của gia đình tôi.
Tầng dưới là những căn phòng nhỏ và hẹp hơn của những chị kiến thợ
tương lai. Các chị được gọi như vậy là bởi vì sau này các chị phải làm
những công việc đòi hỏi sự khéo léo như đào đất, nhào vữa, xây nhà, đắp
đường...Ngoài ra một số các chị còn phải cung cấp và chế biến thức ăn,
trông trẻ, quét dọn nhà cửa, vận chuyển trứng mới đẻ... Đặc biệt ở đây ba
chị mới được một cô giữ trẻ trông nom
Tôi ở cùng với các chị em sẽ được vinh dự xếp vào loại kiến lính sau
này. Chúng tôi vừa phải bảo vệ gia đình lại vừa phải đánh nhau với kẻ địch
nên cũng có được ưu tiên hơn một chút. Mỗi cô giữ trẻ chỉ phải nuôi nấng,
chăm sóc một đứa trong bọn chúng tôi. Mẹ tôi thường cho chúng tôi ở
những căn phòng thoáng mát phía ngoài, gần cửa sổ và cửa ra vào

https://thuviensach.vn

Từ cái trứng trắng bé tí tẹo, trước khi trở thành “công dân” chính thức
của xã hội Kiến, chị em chúng tôi đều phải trải qua cuộc đời của sâu kiến.
Phần lớn chị em tôi đều rất ấm ức với cái tên xấu xí ấy. Nhưng lúc ấy cứ
mỗi lần đứng trước gương, tôi đều cảm thấy mình chẳng khác bọn sâu rau,
sâu lúa xấu xí là mấy. Mặt mũi nom đến phát khiếp, đầu trọc lốc, mắt híp,
cổ rụt lại, hay nói đúng hơn là không có cổ. Những đôi chân to và ngắn xếp
thành hai dãy dọc thân như hai hàng cột chống đỡ tấm thân béo núc, hằn
lên mười bốn khúc tròn trùng trục. Chỉ có điều hơi đặc biệt là khúc đầu thì
dài và thuôn, còn những khúc sau càng gần phía dưới lại càng phình to ra.
Mỗi khi tôi cựa quậy, toàn thân nom như cái loa kèn lăn lông lốc.
Lũ sâu kiến chúng tôi đang tuổi ăn, tuổi ngủ nên các cô giữ trẻ phải vất
vả lắm mới chăm sóc được đầy đủ. Hằng ngày có một cô chuyên mớm thức
ăn cho tôi. Những khi rỗi rãi, cô lại thè lưỡi lau sạch những giọt mồ hôi
dính nham nháp trên mình tôi. Không bao giờ cô để tôi hôi hám, bẩn thỉu.
Ăn uống xong xuôi, tôi cũng chẳng dám đi đâu xa, sợ bị lạc. Suốt ngày tôi
chỉ tha thẩn trong nhà chơi với mấy chị em cùng lứa.
Tuổi nhỏ của tôi cứ êm đềm trôi. Chẳng bao lâu tôi đã đến tuổi hóa
nhộng. Thật đúng là sinh sau đẻ muộn bao giờ cũng chịu phần thiệt thòi.
Trong khi các chị tôi ung dung nằm cuộn tròn trong những cái kén trắng
tinh hình quả dưa chuột, thì tôi vẫn hì hục kéo tơ dệt kén cho mình
Trong cái nôi êm ấm tôi ngủ li bì, không còn biết trời đất là gì nữa, Khi
tỉnh dậy, tôi cởi bỏ cái vỏ nhộng cứng nhắc bó chặt quanh mình, rồi phá
kén chui ra. Từ đấy, tôi giã từ cuộc sống buồn tẻ, đơn điệu của kiếp nhộng
sâu và bước vào sống trong xã hội Kiến tưng bừng, náo nhiệt. Giờ đây tôi
biến thành một cô kiến nhỏ nhắn và xinh đẹp lạ thường. Tôi sung sướng hất
đôi râu mềm mại lên trên trán, chạy như bay đến bên chiếc cửa sổ hình bán
nguyệt. Dưới sân, những bông hoa ké, hoa đào đã vui vẻ xòe ra năm cánh
hồng mơn mởn, để lộ những tua nhị dài, đầu đội bao phấn vàng óng. Các
chị kiến ra khỏi kén trước tôi chạy ùa lại chạm râu tôi, hỏi han rối rít. Suốt

https://thuviensach.vn

sáng hôm ấy, chúng tôi xếp vòng tròn nhảy múa tưng bừng trong tòa nhà đồ
sộ, trước khi bước vào cuộc đời mới.
Chị em chúng tôi còn phải trải qua một thời gian khá lâu nữa mới đủ tuổi
chiến đấu. Trong những ngày ấy,mẹ tôi gửi chúng tôi vào học trong trường
đặc biệt.

https://thuviensach.vn

TRƯỜNG HỌC KỲ LẠ
  Từ ngày vào trường, nếp sống của tôi thay đổi hẳn. Tất cả thói lề mề,
chậm chạp, lười biếng, luộm thuộm... của đời sâu kiến trước kia đều biến
mất. Thay vào đó là thói quen: Nhanh nhẹn và kỷ luật.
Sáng ra,tôi dậy sớm, lau mặt sạch sẽ, chải râu cẩn thận, rồi sửa soạn đi
học.Cái sân phẳng lì trước cửa đã trở thành lớp học đồng thời cũng là nơi
luyện tập.Buổi học nào tôi cũng cố gắng đến lớp sớm một chút, Hễ có lệnh
tập hợp là tôi lập tức đứng ngay vào hành lang. Chỉ trong phút chốc, cả lớp
hơn một trăm học sinh đã đứng im phăng phắc, xếp hàng chỉnh tề. Trước
khi vào trường học, bao giờ cô giáo cũng xem kỹ từng học sinh đang đứng
xếp hàng một, cách nhau hai mi-li-mét. Lần nào tôi cũng được cô khen
trước lớp về chuẩn bị kỹ càng chu đáo, Hai sợi râu dài và mềm mại của tôi
thường xuyên được chải cẩn thận, óng chuốt như tơ. Đôi mắt đen tròn luôn
giữ được vẻ trong sáng long lanh. Bộ quần áo đỏ sạch bóng như đồng. Dây
thắt lưng chặt ngang thân mình, khiến cho thân hình nhỏ nhắn, cân đối của
tôi càng thêm gọn gàng. Ba đôi chân thon, dài, có gai không hề dính một
chút bùn bẩn.
Tôi vẫn nhớ mãi, trong buổi học đầu tiên, chúng tôi tập bài “Đi đều
bước” rất là vất vả, khó nhọc. Chả là vì họ nhà Kiến chúng tôi có những ba
đôi chân: đôi trước, đôi giữa, đôi sau. Bởi vậy chúng tôi không thể đi theo
nhịp một, hai, mà phải đi theo nhịp một, sáu Khi cô giáo hô “một” thì chân
phải của đôi chân trước bước lên một bước. Cô hô “ hai” thì bước chân trái.
Khi hô “ba, bốn” thì lần lượt đến hai chân giữa. Cuối cùng, khi cô hô “năm,
sáu” bấy giờ đôi chân cuối cùng bước lên, Tôi nghiệm thấy, hễ mình đi
đứng bình thường thì sao mà dễ thế. Hễ cứ chuyển sang đi theo nhịp thì khó
đáo để. Hôm đầu chúng tôi đi sai nhịp luôn, chân nọ sọ chân kia. Cô giáo

https://thuviensach.vn

phải hô đi hô lại mãi, khản cả cổ. Ấy thế mà chịu khó luyện tập thường
xuyên rồi cũng sẽ thành quen. Bây giờ chúng tôi không chỉ đi đúng nhịp
một mình, mà còn có thể đi thành đội ngũ chỉnh tề, chân vẫn đều tăm tắp.

Thấy cả lớp đi đứng khá thành thục, cô giáo liền chuyển sang cho tập
“chạy vũ trang”. Mục này quả là gay go, phức tạp. Bởi vì khi đang tập
chạy, lúc nào cũng lỉnh kỉnh bên mình nào là vũ khí, nào là điện đài, lại
thêm hai bình thuốc hóa học nặng trịch nữa. Như thế đã hết đâu,trên hàm
còn phải vác thêm tảng đá nặng năm trăm mi-li-gam nữa. Tính ra nặng hơn
mười lần thân tôi.Trong khi đó “lực sĩ” voi, nổi tiếng là khỏe nhất thế giới,
cả thân hình nổi tiếng của bác ta nặng đến năm tấn, chỉ mới vác được một
chú voi con nặng chưa đến một phần mười thân xác bác, mà đã kêu nặng è
cổ, lê không nổi.

https://thuviensach.vn

Tuy luyện tập gian khổ, nhưng chúng tôi vẫn cố gắng vượt qua. Vả lại cô
giáo cũng luôn luôn nhắc nhở chúng tôi là muốn trở thành những chiến sĩ
giỏi, thì ngay từ khi còn học ở trường đã phải rèn luyện mình có những đôi
chân cứng cáp, nhanh nhẹn, lại biết chịu đựng bền bỉ, dẻo dai.
Mới đầu, tôi chạy chậm.Tốc độ nhanh nhất cũng không quá 1cm/giây.
Vừa chạy một quãng chừng hai mét đã thấy mệt lử. Về sau, tôi đã chạy
nhanh gấp đôi, rồi gấp ba. Không những thế, tôi còn chạy trên cả một
quãng đường dài hai chục mét, hết lao xuống đèo lại leo lên dốc, mà vẫn
chưa thấm mệt. Đặc biệt trong cuộc thi ngắn 100 xăng-ti-mét tổ chức trong
toàn trường, tôi đã về nhất. Chỉ hết ba mươi giây.
Khó ngăn nguy hiểm nhất là khi chúng tôi phải tập leo trèo trên những
bức tường dựng đứng của tòa nhà cao ba mươi tầng hay bám ngược dưới
mặt lá cây, ngọn cỏ đang rung rinh trước gió. Chỉ sểnh một cái là ngã lộn
cổ. Có lần, tôi đã leo lên đến gần nóc nhà rồi mà còn bị rớt xuống đất. Cũng
may mà tôi chỉ nặng có bốn chục mi-li-gam, nên rơi rất chậm và êm như
một cánh hoa. Tuy không bị què chân, gãy râu, nhưng đầu tôi cũng đau rức
như búa bổ, toàn thân đau ê ẩm. Mãi về sau, tôi mới nắm được bí quyết sử
dụng những vuốt sắc ở bàn chân để bám vào đâu là dính chặt tới đó. Không
những thế, tôi còn giúp chị em trong lớp cũng leo trèo thành thạo như
mình. Từ đó, lúc nào chúng tôi cũng có thể vào được mọi nơi của địch, dù
cho ở đó có hóc hiểm, kiên cố đến mức nào chăng nữa.
Sau đó, chúng tôi được học cách dùng các loại vũ khí. Đầu tiên, cô giáo
dạy chúng tôi cách dùng đôi râu trước trán, nó có tầm quan trọng đặc biệt
trong cuộc sống và chiến đấu của chúng tôi. Ai mới trông thấy đôi râu kiến
lần đầu đều tưởng đó là hai sợi mảnh như hai sợi tóc, nhưng thực ra mỗi sợi
có mười một đốt cao thấp, lớn bé khác nhau. Đốt gốc nhỏ nhất, dài gần
bằng nửa sợi râu. Mười đốt còn lại, ngắn và to hơn, xâu thành một chuỗi
hạt như hạt cườm. Đốt trên ngọn to hơn cả, đầu tày, điểm mấy sợi lông tơ
ngắn như ria mép.

https://thuviensach.vn

Lúc bình thường, đôi râu kiến chúng tôi hơi gấp khúc giơ lên ngang trán
và chĩa về phía trước. Khi cần, nó có thể quay mọi hướng để đánh hơi ở xa.
Đồng thời nó cũng có thể dùng để sờ nó các vật ở gần, chẳng khác gì bàn
tay kỳ diệu của loài người. Hơn nữa, nhờ đôi râu mà họ nhà kiến chúng tôi
có thể dễ dàng nhận ra nhau hoặc trao đổi những tin tức và mật hiệu riêng
của từng gia đình. Trước đó, cô giáo cho một đội đi kiểm soát kỹ lưỡng tất
cả các ngóc ngách, bờ bụi quanh thao trường, Sau đó cô cắt một đội canh
gác cẩn mật. Cô nhắc nhở chúng tôi:
- Các em phải giữ bí mật tín hiệu rung râu của gia đình ta. Nếu các em để
lộ cho kẻ địch biết, chúng sẽ trà trộn vào hàng ngũ quân ta thì rất nguy
hiểm.
Sau đó,lớp tôi xếp thành hai hàng một, đi ngược chiều nhau. Từng đôi
một,khi gặp nhau thì chạm râu trao đổi tín hiệu đã quy định. Khổ một nỗi là
vừa phải quay râu dò theo vết chân của bạn bè để đi đúng vào hàng lại vừa
phải trao đổi tín hiệu, nên rất hay nhầm lẫn. Nhiều khi phải chạm râu đến
chục lần mà vẫn chưa được. Có những đôi cứ đứng chụm đầu vào nhau mãi
mà không dứt ra được, chỉ vì quên mất tín hiệu, nom đến buồn cười!
Chúng tôi đang mải mê luyện tập thì nhận được tín hiệu báo động. Cô
giáo lập tức tập hợp cả lớp thành đội ngũ chỉnh tề. Rồi dẫn chúng tôi về
phía góc sân bên phải, nơi có mấy chị đứng gác đang rung râu vẫy gọi.
Hình như đội cảnh vệ vừa phát hiện được kẻ địch đang lẩn quất ở đó. Quả
nhiên, khi tôi đến sát hàng rào cỏ gà thì thấy ngay một tên Cào cào áo xanh
đang đứng lẫn lộn giữa các búi cỏ um tùm. Tưởng không có ai biết, hắn
ung dung đứng ghếch chân lên thùy lá để rình nghe trộm. Năm tiểu đội
được lệnh vây kín hàng rào. Còn cô giáo dẫn tiểu đội tôi bí mật leo lên vít
một chiếc lá ở phía trên xuống gần sát tên Cào cào. Thế là chúng tôi chỉ
việc nhảy thẳng xuống lưng hắn, rồi nhanh chóng lách qua hai lần áo lụa
mỏng và bám dọc xương sườn tên địch. Bị đánh bát ngờ, tên này vội vã co
càng lại, xòe cánh ra định bay lên. Chúng tôi phải luồn mãi xuống dưới

https://thuviensach.vn

bụng hắn, nhưng không biết làm thế nào. May thay lúc ấy cô giáo đã kịp hạ
lệnh:
- Cắm kim!

Tuy chúng tôi chưa học được học cách dùng mũi kim nhọn hoắt ở cuối
đuôi bao giờ, nhưng chúng tôi vẫn cứ làm theo từng động tác của cô giáo.
Mới đầu chúng tôi kiễng đôi chân lên, cụp đuôi, rồi cắm kim phập mũi kim
ngập sâu vào cái bụng nhăn nheo đang phập phồng của tên Cào cào. Đau
quá, tên này loạng choạng bay về phía cây vông vang hoa vàng. Giữa tiếng
gió thổi vù vù và tiếng cánh đập phành phạch, tôi chỉ thoáng nghe thấy
tiếng hô:
- Tiêm nọc!
Cả tiểu đội nhất loạt theo cô giáo thót bụng lại, phun mạnh nọc kiến vào
da thịt kẻ địch. Chất độc của nọc kiến quả là mạnh. Vừa ngấm thuốc, tên

https://thuviensach.vn

khổng lồ có cánh đang bay dừng hẳn lại, rơi bịch xuống đất, mà vẫn còn
giãy rụa lung tung, càng đạp vào nhau kêu tanh tách, răng nghiến ken két.
Cô giáo thấy vậy liền dẫn chúng tôi luồn hẳn vào khe cổ của hắn, dùng hàm
răng sắc, cắn đứt cuống họng. Bấy giờ hắn mới chịu nằm im, đầu ngoẹo
sang một bên, đôi râu rũ xuống, cánh xõa hai bên.
Vừa thắng trận đầu, khó khăn mới lại đến. Nhìn cái xác to kềnh nặng
hàng nghìn mi-li-gam nằm ềnh ra giữa bãi tập, chúng tôi cứ loay hoay mãi,
không biết làm thế nào để đưa ra được. Cô giáo lại phải bảo cả lớp xúm lại,
mỗi học sinh một hàm, nâng bổng lên đầu, rồi vác thẳng một mạch về kho.
Một chị kiến to đầu khổng lồ chạy ra đón lấy cái xác Cào cào từ trên hàm
chúng tôi. Chị ta cao lênh khênh đến nỗi tôi đứng kiễng cả chân lên cũng
chưa đến ngực chị. Hàm thì bạnh, chân thì to và gồ lên như hạt ngô tẻ.Bụng
chị phồng lên ở phần giưa, nhon hoắt ở phần đuôi như hình trái đào. Chị ra
luôn dùng đôi hàm răng bẹt và cong như càng cua, xé thịt cào cào thành
từng miếng nhỏ rất nhanh nhẹn và khéo léo. Lúc ấy từng đoàn cô giữ trẻ
mới lục tục kéo đến lĩnh phần.

https://thuviensach.vn

Thế là cùng một lúc, chúng tôi được học ngay cả hai bài về cách dùng
nọc kiến và hàm răng. Nhờ đó chúng tôi thuộc bào rất nhanh và dễ dàng.
Học xong hai khoa mục này thì khóa học cũng vừa kết thúc. Thấm thoát
đã đến kỳ thi tốt nghiệp. Điều vui mừng nhất là cả lớp không ai bị trượt.
Các môn thi của tôi đều xuất sắc. Tôi còn nhớ lúc học xong, cô giáo ân cần
căn dặn chúng tôi:
- Hôm nay là ngày các em học xong và các em cũng đã đủ tuổi làm nghĩa
vụ. Các em đừng bao giờ nghĩ rằng học ở trường như thế là đủ, mà sau này
các em còn phải học nữa học mãi.Chịu khó tự rèn luyện mình, các em sẽ
mau chóng trở thành những chiến sĩ giỏi. Chúc các em đạt được nhiều
thành tích tốt đẹp!
Sau khi ra trường, chúng tôi được phân công về các đơn vị khác nhau.
Nhân thời gian được nghỉ phép, tôi về thăm mẹ và các chị em cùng toàn thể
bà con họ hàng thân thích.

https://thuviensach.vn

CÔNG VIỆC KHỔNG LỒ
  Qua bao ngày cách xa, giờ đây tôi trở về thăm lại căn phòng trước kia
tôi đã ra đời. Một chị kiến canh cửa chắn tôi lại và cho biết là mẹ và dì tôi
đều có nhà, nhưng chưa thể thăm ngay được. Tôi kiễng chân, tò mò nhòm
qua khe cửa thì thấy mẹ đang lúi húi ở giữa nhà sửa soạn giường phản. Còn
dì tôi đứng gần đó, vẻ mặt bồn chông. Mấy chị kiến lùn tịt, bé tí tẹo, đứng
xúm xít xung quanh như đang chờ đợi một cái gì sắp xảy ra. Hôm ấy, tôi có
cảm giác như mẹ tôi bé nhỏ hẳn bên cạnh dì tôi, mặc dù trước kia cả hai
đều cao lớn như nhau. Đến khi tôi hỏi chị gác cổng thì mới hay rằng suốt
một tuần nay, bụng dì tôi tự nhiên phình lên gấp năm lần ngày thường. Có
lẽ dì tôi sắp ở cữ. Thảo nào tôi thấy những đôi chân to và khỏe của dì tôi
khuỵu hẳn xuống vì phải cố đỡ cái bụng nặng trình trịch

https://thuviensach.vn

Một lát sau, dì tôi lệt sệt lê ra giữa nhà. Mẹ tôi vội chạy đến dìu dì trèo
lên cái giường rất rộng, vừa dọn dẹp sạch sẽ, tinh tươm. Mấy chị kiến lùn
rối rít chạy đến. Một chị nhanh nhẹn trèo hẳn lên bụng dì tôi, thè lưỡi liếm
sạch những giọt mồ hôi còn đọng ở ba vòng ngấn thắt ngang bụng như
đánh đai. Các chị khác thấy thế cũng vội trèo lên theo. Họ thi nhau làm
công việc đó một cách say mê, thích thú lạ thường đến nỗi tôi cũng cảm
thấy hình như những giọt mồ hôi bình thường của dì đã trở thành món ăn
quen thuộc và ngon lành của họ.
Trong những giờ phút chờ đợi dài đằng đẵng, tôi cứ đi dọc hành lang
rộng thênh thang. Đột nhiên tôi thấy trong phòng dì nổi lên tiếng cười nói
vui vẻ, tiếng chân dậm bình bịch, rồi cánh cửa hình bầu dục bấy lâu nay
vẫn đóng im ỉm được mở toang ra. Chị gác cổng vội vàng né sang một bên
để nhường lối cho chị kiến lùn đang lễ mễ bê một quả trứng trắng tinh bước
ra. Đi được một quãng, chị ra dừng lại, quay râu bốn phía như đang cân
nhắc điều gì. Sau đó chị ta lại lễ mễ bê trứng đi thẳng. Từ đó cứ khoảng ba
mươi giây lại có một chị kiến bê trứng ra.
Chẳng bao lâu, dọc hành lang rộng thênh thang từng đoàn vận chuyển
trứng đi lại như mắc cửi. Chỉ trong một tiếng đồng hồ đã có một trăm hai
mươi chuyến trứng qua. Nhìn những quả trứng xinh xinh hình bầu dục
giống nhau như đúc, tôi không tài nào phân biệt được quả nào sau này sẽ ra
loại kiến cánh, kiến to đầu khổng lồ, kiến thợ hoặc kiến lính. Thế mà những
chị kiến lùn bé nhỏ kia lại nắm được bí quyết đó. Họ đem từng loại trứng
chuyển đến những căn phòng riêng biệt. Mỗi phòng đều có một vài chị
chuyên xếp trứng và thỉnh thoảng lại đảo một lần. Chỉ qua một ngày đêm
kể từ khi dì tôi ở cữ, số trứng các loại được xếp trong các buồng kia lên tới
ba nghìn quả.Thế mà các chuyến chở trứng vẫn tiếp tục qua lại trên đường.
Sáng hôm sau, tôi đang đứng ở cửa phòng bà dì, thì gặp một đoàn cô giữ
trẻ từ nhà kho đi lên. Chắc họ vừa ăn thả cửa món thịt cào cào, nên bụng
chị nào chị nấy no căng, bước đi ì ạch. Tôi bèn theo các chị ấy đến chỗ các
em tôi ở dãy phòng đẹp đẽ, sạch sẽ gần ngay đấy.

https://thuviensach.vn

Cửa vừa mở, các cậu vội chạy ùa đến bám chặt lấy các cô giữ trẻ, rung
râu rối rít, miệng há hốc đòi ăn. Nom cậu nào cậu nấy béo múp míp, to lớn
gấp bốn cô giữ trẻ. Đôi cánh mỏng còn chưa chấm đuôi. Buồn một nỗi là
miệng các cậu lại bé, hàm răng nhỏ và yếu đến nỗi ăn cũng không xong. Vì
thế mỗi lần cho một cậu ăn, cô giữ trẻ phải đứng choãi cả bốn chân sau, còn
hai chân trước thì giữ chặt lấy đầu các cậu, râu vuốt ve dỗ dành, rồi mới
mớm thức ăn để dành trong cái dạ dày “tập thể” cho các cậu.
Đọc đến đây chắc các bạn không khỏi thắc mắc về cái dạ dày kỳ lạ này.
Bởi vì, theo lẽ thường, đã gọi là dạ dày thì làm gì có dạ dày “tập thể” hay
“cá nhân”?
Ấy thế mà có thật đấy các bạn ạ! Chả là họ nhà kiến chúng tôi có những
ba cái dạ dày. Này nhé! Cái thứ nhất là dạ dày “cá nhân” để dùng cho bản
thân. Cái thứ hai để tiêu hóa thức ăn khó tiêu. Còn cái thứ ba ở góc trên
cùng, là dạ dày “tập thể” để dự trữ thức ăn và nước uống. Khi có ai trong
gia đình (trẻ em, bà già, các chị mới đẻ) cần cung cấp thức ăn thì có thể
bơm từ cái dạ dày “tập thể” sang cho. Theo qui định chặt chẽ của gia đình,
dù có phải nhịn đói cũng không một ai được phép dùng thức ăn của mình
đã dành ở trong dạ dày “tập thể”. Cùng lắm, chỉ được xin một ít thức ăn ở
trong dạ dày “tập thể” của bạn bè hay họ hàng.
Tất cả kiến chung sống trong một gia đình đông đúc, dù đông đúc đến
mấy, cũng luôn thương yêu, giúp đỡ lẫn nhau, sẵn sàng “nhường cơm xẻ
áo” cho nhau.
Ở chơi với các cậu em một lát, tôi sang chỗ các cô em gái. Chao ôi! Mới
chỉ ít hôm không gặp mà chúng đã lớn phổng lên, giống mẹ tôi như đúc.
Nom cô nào cô nấy cứ phây phây, cao lớn gấp mười lần tôi. Đôi râu trước
kia ngắn tẹo nay đã dài chấm đất. Ba đôi chân cao nhưng hơi nhỏ và yếu.
Đôi cánh mỏng dính đã sắp bắt chéo, dấu hiện đầu tiên của tuổi trưởng
thành.
Tôi rất vui mừng khi gặp lại một trăm hai mươi cậu em và năm chục cô
kiến cánh đều hay ăn chóng lớn và ngoan ngoãn hiền lành. Nhưng trên

https://thuviensach.vn

đường trở lại nhà bà dì, tôi cứ phân vân lo lắng cho các em tôi, được cả nhà
quá nuông chiều, lớn lộc ngộc cả rồi mà vẫn phải có người hầu kẻ hạ đến
tận miệng. Không hiểu sau này ra đời chúng làm thế nào để sống tự lập
được?
Vừa về tới nơi, chị gác cổng cho biết phải chờ thêm vài ngày nữa. Thế là
tôi đi vòng trở xuống thăm các chị kiến thợ đang làm việc trên công trường
xây dựng ở phía sau tòa nhà, gần sát rừng cỏ gianh lá sắc như dao.
Ngày đầu tiên tới công trường, tôi thấy một không khí lao động sôi nổi,
khẩn trương lạ thường. Cả công trường xây dựng rộng lớn có hàng ngàn chị
kiến đang hăng say làm việc. Chỗ này một tốp thợ đang mải miết đào đất.
Chỗ kia một tốp khác đang hăng hái đánh hồ. Trên giàn cao, tốp thợ nề
đang say sưa xây nhà lên cao mãi. Khắp các ngả đường, từng đoàn vận tải
ngược xuôi như những con thoi. Trông thấy cảnh đông vui, tấp nập lạ
thường, tôi thú quá, quên cả phép tắc, cứ chạy sồng sộc vào cửa. Lập tức
tôi bị một chị bảo vệ chặn lại chạm râu hỏi mật hiệu. May mà lúc ấy tôi nhớ
được bài học ở trường, rung râu đúng tần số, nên chị bảo vệ mới vui vẻ cho
qua.

https://thuviensach.vn

Đi được một quãng, tôi gặp ngay các chị tôi đang mải đào đất trên một
cái gò còn trơ gốc cỏ mới phạt. Họ xếp thành dãy dài, đầu quay về phía gò
đất. Mỗi chị đứng trên bốn chân sau, còn đôi trước to và khỏe hơn cả thì
uốn cong lại làm cuốc, rồi cứ thế mà cuốc đất lia lịa. Đất đá rơi xuống rào
rào. Tôi lại gần một chị hỏi:
- Chị ơi! Các chị cuốc đất ở đây để làm gì đấy?
Một chị ngẩng lên đáp nhanh:
- Để làm nhà trẻ em ạ!
Dứt lời chị lại cúi đầu, bậm miệng, bổ xuống đất liên hồi. Một tảng đá to
bằng hạt ngô kéo theo những cục đất nhỏ lăn xuống gần chỗ tôi. Mấy chị
chực sẵn ở đấy nhanh nhẹn chạy ngay lại. Mỗi chị cắp chặt lấy một cục đất
trong hàm, rồi nâng bổng lên đầu, chạy như bay. Còn lại một tảng đất to
nhất tôi cứ đinh ninh rằng họ đành chịu bỏ. Một lúc sau tôi thấy mấy chị
kiến vác đất lúc nãy trở lại rủ theo một chị kiến to đầu cao lênh khênh. Chị

https://thuviensach.vn

ngoạm hẳn lấy tảng đất to tướng trong hàm, kẹp vỡ tan tành. Bấy giờ mấy
chị kia mới chạy đến vác những mảnh vụn chuyển đi. Thấy còn sót một cục
nhỏ, tôi đem nốt cho các chị.
Tới chỗ bức tường đang xây dở, tôi leo lên tận giàn giáo, định đưa cho
chị thợ nề. Chẳng biết luýnh quýnh thế nào tôi lại đánh rơi ngay xuống đất.
Cục đất vỡ vụn ra như cám. Tôi đang lúng túng chưa biết làm thế nào thì
chị thợ nề đã nhẹ nhàng bảo:
- Thôi! Không sao em ạ! Chuyển ra kia làm vữa cũng được.
Tôi vội vàng tụt xuống, khép hàm răng lại làm xẻng, xúc đám đất vụn,
đổ lên đống đất gần đấy. Một tốp thợ đứng quanh đó đang nhào vữa bằng
miệng. Các chị cúi xuống, xúc một nắm đất lẫn đá và cỏ rác, nhào một lúc
trong miệng, rồi nhả ra một chỗ. Nước bọt quyện với tất cả các loại nguyên
liệu kia tạo thành một loại vữa rất nhuyễn và dính. Một chị vừa bỏ nắm đất
vụn tôi vừa chuyển vào miệng liền nhả ra ngay. Tôi không hiểu chị ta “chê”
chỗ đất đó vì lẽ gì. Chỉ thấy từ lúc đó chị ta dừng lại, đăm đăm nhìn ra cổng
như đang chờ đợi ai. Bỗng chị ra reo lên sung sướng:
- A! hay quá! Nước đến kia rồi!
Tôi quay đầu lại, thấy mấy chị kiến lễ mễ đi tới như đang phải bê một vật
gì nặng lắm. Nhưng khi các chị tiến lại gần, tôi chẳng thấy ai mang gì cả.
Chẳng ngờ, đang lúc không để ý, tôi bị nước bắn tung tóe lên tận mặt,
ướt sũng cả râu. Tôi vội vàng nhảy lùi xuống mấy bước. Lúc ấy,tôi mới
thấy nước từ miệng các chị kiến mới đến phun ra như mưa. Đám đất vụn và
khô trong phút chốc được tưới ướt đẫm. Hóa ra cái dạ dày “tập thế” kỳ diệu
của họ nhà kiến, ở công trường này, còn được dùng để làm thùng đựng
nước nữa.
Cối vữa vừa đánh xong, thì một đoàn vận tải cũng rầm rập kéo tới. Tôi
theo họ chuyển vữa đến một căn nhà có những mảng tường còn xù xì,
nham nhở. Các chị thợ nề ở đây, với đôi bàn chân khéo léo, đang chát vữa

https://thuviensach.vn

lên tường nhanh thoăn thoắt. Những chuyến vữa đầy ăm ắp vẫn ùn ùn chở
đến.
Đúng trưa hôm sau, căn nhà mới đã xây xong. Tôi sung sướng ngước
nhìn công trình to lớn, đẹp đẽ mới hoàn thành. Những chiếc cửa sổ hình
bán nguyệt xinh xinh, nổi bật lên giữa những bức tường phẳng lỳ còn thơm
mùi vữa mới. Những căn phòng vuông vắn đều đặn chạy dọc theo hành
lang rộng thênh thang, dẫn đến tòa nhà lớn Trước cửa nhà, từng đoàn các
cô kiến bé bỏng, chủ nhân của những căn phòng mới, đang lục tục kéo đến.
Nom thật vui mắt. Các chị trong đội vận chuyển vữa và thợ nề tạm biệt tôi,
rồi lên đường tiếp tục xây dựng những căn nhà khác. Còn tôi thì đi với một
đoàn vận tải đang mải miết lao nhanh trên con đường cái rộng thênh thang,
phẳng lỳ dẫn đến cuối công trường.
Đoàn này đi hết đoạn đường nhẵn đến đoạn đường mới đắp gồ ghề, lủng
củng thì dừng lại. Một tốp thợ làm đường đã có mặt ở đó. Họ dùng đôi
chân trước làm đầm, nện xuống nền đường thình thịch, đầm đến đâu mặt
đường bằng phẳng và nhẵn lì đến đó. Trên đường cái, từng đoàn vận tải vẫn
nườm nượp chở vật liệu xây dựng đến.
Lúc xế chiều, có một chị kiến ở “trạm khí tượng” chạy như bay đến chỗ
tốp thợ đang làm đường. Chị ta rung râu báo tin mưa, rồi lại vun vút lao
đến chỗ khác. Chẳng ai bảo ai, tất cả đều làm nhanh chân hơn. Tiếng đầm
nện xuống nền đường nghe một lúc một dồn dập như một đội quân khổng
lồ đang tiến đến gần, Một đoàn vận tải lao đến, vội vàng rải nhanh đất trên
mặt đường. Chỉ trong phút chốc những đám mây đen đã phủ kín bầu trời.
Gió cuốn bay mù mịt
Tốp thợ kiên gan làm hết đoạn đường dở dang, mới chịu vào làn trú mưa.
Chỉ chậm một chút là công trình lao động của họ đổ xuống sông, xuống
biển. Những hạt mưa gõ lộp độp trên mái lán Gió rít điên cuồng ngoài cửa
sổ. Nước mưa lạch qua chỗ dột, chảy tong tong xuống nền đất. Đoạn đường
mới đắp vẫn vững vàng trong mưa gió.

https://thuviensach.vn

Sáng hôm sau, mặt trời vừa ló sau rặng cỏ gianh, tốp thợ đã nện đất thình
thịch trên mặt đường. Trên các ngả đường, từng đoàn vận tải rộn rịp ngược
xuôi. Cả công trường như một bộ máy khổng lồ bắt đầu chuyển động. Có
thế coi mỗi tốp thợ như một bộ phận của máy. Tôi có cảm tưởng là mỗi bộ
phận này đều được “tự động hóa” cao độ. Đến giờ, không ai bảo ai, tất cả
đều vào việc, đâu vào đấy, đều răm rắp. Đất đá đi qua các bộ phận “chế
biến,gia công” biến thành nhà cửa đường sá.
Thật kỳ diệu, chỉ trong thời gian không lâu lắm, tập thể những chị kiến
xây dựng ở đây đã xây dựng được một tòa nhà đồ sộ, cao ba mươi tầng, đủ
chỗ cho một gia đình hàng vạn kiến ở. Tất cả đường đi lối lại trong nhà
cộng lại dài phải đến hơn một trăm mét. Để hoàn thành công trình vĩ đại
này, họ đã phải đào đắp một khối lượng đất đá tới sáu trăm nghìn mi-li-mét
khối. Thật khó tưởng tượng nổi!
Từ ngày đến thăm công trường, tôi mới hiểu được rằng, những công việc
đòi hỏi sức lao động với kỷ luật, tự giác, chỉ có thể được hoàn thành tốt đẹp
nhờ một tập thể to lớn, các chị biết phối hợp chặt chẽ trong lao động với kỷ
luật tự giác. Chứ từng chị kiến làm ăn riêng rẽ, lẻ loi thì không bao giờ có
thể làm nổi những công việc vĩ đại như vậy.
Sau mấy hôm lưu lại chỗ các chị, đến mỗi chỗ một tí, tôi bèn về thẳng
phòng mẹ với dì tôi. Một đám kiến đang xúm đông xúm đỏ trước cánh cửa
hình bầu dục lúc ấy đang hé mở. Chị gác cổng vui vẻ loạn báo một tin vui,
trong suốt năm ngày đêm vừa qua, dì tôi đã sinh được cả thảy mười hai
nghìn trứng mới. Tôi lách qua đám đông, lọt hẳn vào trong căn phòng rộng
rãi sang trọng.
Dì tôi đang nằm im lìm trên chiếc giường kê giữa nhà Chắc bà mệt quá
và thiếp đi. Nom mặt mũi dì tôi hốc hác, bụng tóp hẳn lại. Mấy chị kiến lên
đứng xung quanh cứ ngáp ngắn, ngáp dài. Vừa lúc ấy mẹ tôi từ cửa phòng
bên bước sang. Tôi vội vàng ôm chầm lấy mẹ, rưng rưng nước mắt như
muốn khóc. Mẹ tôi ôm chặt lấy tôi vào ngực, vuốt ve âu yếm như hồi tôi
còn thơ bé. Lúc này tôi mới để ý thấy hai sợi râu rất dài của mẹ tôi đã ngả

https://thuviensach.vn

màu. Cái lưng rộng đã hơi cong. Chân bước đi đã bắt đầu run rẩy. Cuộc
sống quanh năm vất vả với đàn con quá đông đúc đã làm cho mẹ tôi chóng
già quá. Lòng tôi bỗng trào lên một tình thương vô hạn đối với mẹ. Còn bà
cứ hỏi han tôi hết chuyện này sang chuyện khác, từ tình hình sức khỏe, đến
những ngày học tập trong trường. Mẹ tôi ngắm mãi bộ quần áo đồng phục
lấp lánh ánh đồng của tôi mà không chán mắt. Tôi không bao giờ quên
được buổi gặp gỡ hôm ấy và luôn ghi sâu trong lòng lời mẹ dặn khi tiễn tôi
lên đường nhập ngũ:
- Con ra đi, gắng làm tròn nhiệm vụ là mẹ vui lòng.

https://thuviensach.vn

TÊN TỘI PHẠM BỊ SA LƯỚI
  Vào quân đội, tôi được điều ngay đến đơn vị trinh sát. Chị đội trưởng
cũng cao lớn như chị kiến to đầu khổng lồ mà tôi gặp ở công trường hôm
nào, chỉ khác mỗi điểm là ba đôi chân cao thon hơn một chút. Thấy tôi tới,
toàn đơn vị lập tức dàn hàng ngang, đứng đón tiếp rất long trọng. Chị đội
trưởng bước tới ôm hôn thắm thiết.Trước hàng quân, chị dõng dạc tuyên
bố:
-Kể từ hôm nay, em trở thành đội viên trinh sát vinh quang. Em phải
luôn giữ vững truyền thống của quân đội là dũng cảm, kiên cường, đoàn kết
và quyết chiến quyết thắng.
Tôi hăng hái giơ râu lên tuyên thệ:
-Xin thề!
Cuối buổi lễ, các bé chạy ùa đến, xiết chặt râu tôi, tỏ tình đoàn kết, sống
chết có nhau. Chị đội trưởng báo cho tôi biết hôm sau sẽ lên đường làm
nhiệm vụ
Tối hôm ấy, chỉ có chuẩn bị mấy thứ lặt vặt mà tôi cứ lỉnh kỉnh mãi đến
tận khuya mới đi n...